نازنوروز مهرگانی
اعتلای زبان وادبیات میهن عزیزم وپاسداشت بزرگان ادبی وعلمی این مملکت ،نیز همه پژوهشگران ادبیات در ایران و دنیا
صفحه نخست       پست الکترونیک          تماس با ما              ATOM            طراح قالب
گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من
درباره وبلاگ


این وبلاگ ازهمه کسانی که درعرصه ادبیات کشور فعال وصاحب نظر میباشند استقبال می کند ،همچنانکه به سالکان مبتدی این حوزه با احترام می نگرد و درخواست آنان را اجابت می نماید .گیلان پژوهان ومخصوصا تالش پژوهان وگویشوران تالشی در وبلاگ من سهم عمده ای دارند واین وبلاگ پژوهشهای آنان را ارج می گذاردوسعی درمعرفی آنان دارد.موسیقی سنتی نیز میتواند در حوزه کار ما باشد .صاحب این وبلاگ به صورت مستقیم وغیر مستقیم با دانشجویان زبان وادبیات فار سی وسایر رشته ها در ارتباط است و بدین جهت بعضی از پست ها رابه درخواست آنان دروبلاگ می آورم .به همین مناسبت سطح علمی مطالب میتواند نوسان داشته باشد.گاه به شکل تخصصی وگاه به صورت عام وهمه فهم. توفیق روز افزون برای همه .

مدیر وبلاگ :دکتراحمدرضا نظری چروده
مطالب اخیر
نظرسنجی
به کدامیک از موضوعات زیر بیشتر علاقه مند هستید؟




یونگ و کشف روان - بخش چهارم: سایه (Shadow)

یونگ و کشف روان - بخش چهارم: سایه (Shadow)

چنانچه گفتیم، ناخودآگاه نزد یونگ از دو بخش تشکیل می شود: ناخودآگاه شخصی و ناخودآگاه جمعیناخودآگاه شخصی حاصل تجربه و زیست فرد در طول حیات خویش است. اما ناخودآگاه جمعی، فصل مشترکی در روان بشر است و از بدو تولد با اوست. بخشی از آن حاصل تکامل نوع بشر و در واقع روح جمعی اوست. به بیان ساده تر ناخودآگاه جمعی، فصلی مشترک در میان تمامی آدمیان و ناخودآگاه بشر در طول تاریخ است. ناخودآگاه جمعی از کهن الگوها و غرایز تشکیل می شود.

کهن الگوها بی شمارند، بطور مستقیم نمی توان آنها را تجربه کرد اما بتجربه، می توان بروز و ظهور آنها را شناخت. در بین این بی شمار کهن الگوها، سه کهن الگوی سایه، آنیما و آنیموس آشکاراتر، تن به تجربه فرد می دهند و بیشترین و آزار دهنده ترین تأثیر را بر "خود" دارند. این سه کهن الگو بخشی اصلی از مدل یونگ از روان انسان هستند.

همچنین گفتیم زندگی از دید یونگ زمانی حقیقی است که در جهت خویشتن (Self) باشد. خویشتن هدف زندگی و رشد روانی است و این سفر به سوی خویشتن را یونگ، فرآیند تفرد یا فردیت یافتگی نامیده است. طی طریقی که ماحصل آن، تولدی دوباره و انسانی تمامیت یاقته، مستقل و یگانه است.

اولین گام در خودشناسی، و سفر بسوی خویشتن، روبرو شدن با سایه و پذیرش اوست. یونگ می گوید: "ملاقات با خود حقیقی در اصل ملاقات باسایه خود است. سایه گذرگاهی تنگ و در باریکی است که هرکس وارد ژرفای چاه تاریک وجود شود نمی تواند از فشار آن برحذر بماند. اما فرد نباید به خاطر این درد از شناخت آن بگریزد."

سایه (Shadow) چیست و چگونه ایجاد می شود؟

سایه استعاره ای است که یونگ برای اشاره به بخشی از تاریک خانه ناخودآگاه آدمی بکار می گیرد که حامل ویژگی های فرومایه ی شخصیت است. چه کسی می تواند ادعا کند خود را غرق در افکار منفی و ناشایست نیافته، یا رفتاری ناشایست، هرگز از او سر نزده است؟ آدمی برای فرار از آنچه از درون او نشات گرفته به کجا می تواند بگریزد؟

می‌گریزم تا رگم جنبان بود/کی فرار از خویشتن آسان بود؟(مثنوی-دفتر پنجم)

سایه مشکلی اخلاقی است که شخصیت آگاه ما را به چالش می کشد و برای هیچ کس بطور کامل، بحالت خودآگاه در نمی آید مگر با جد و جهدی عظیم. یونگ معتقد بود جنگی در جهان اتفاق نمی افتاد اگر مردم از سایه ی خویش آگاهی می داشتند. (cw10-p455)

هر شخص مطابق با باورها و ارزش های خود، ویژگی هایی از شخصیت را مثبت و بعضی دیگر را منفی قلمداد می کند. ویژگی هایی که شخص، مثبت قلمداد می کند ممکن است تبدیل به نقابی (پرسونا) شوند که به دیگران نمایش میدهد و ویژگی های منفی، به گوشه ای در ناخودآگاه رانده می شود تا نه در برابر دیدگان خودش باشد و نه دیگران. این گوشه تاریک را یونگ سایه می خواند. مثبت یا منفی بودن ویژگی هایی که به سایه رانده می شوند، کاملا به شخص بستگی دارد. یونگ می گوید (برگرفته از مجموعه آثار-9- پ13) مواردی هستند که فرد ویژگی های مثبت شخصیتی خود را سرکوب کرده و به سایه رانده است که در این حالت "خود" اساسا نقشی منفی و نامطلوب را بازی می کند.

یونگ می گوید ترجیح می دهم کامل باشم تا خوب. کامل بودن از دید یونگ یعنی پذیرش همه ابعاد شخصیت، چه مثبت و چه منفی. او می گوید هرجا سایه هست تضاد و تناقض نیز هست و بدون آن هیچ کس کامل نیست. "مردمان دو بعدی با پرسونا یا صورتکی که پیش روی خود گرفته اند و در پشت آن پنهان شده اند یکی انگاری کرده اند و خود به آن صورتک بدل شده اند. صورتک به خودی خود سایه پدید نمی آورد. تنها تصویری کاملا واضح از یک شخصیت است که بر صفحه ای نقش بسته است، هیچ عیب و لغزشی در او نیست و هیچ لکه ای بر سراسر تصویر نمی یابید. ولی وقتی متوجه می شوید سایه ندارد، می فهمید که با یک صورتک سر و کار دارید و انسان واقعی پشت آن تصویر جای گرفته است."

برای نمونه شجاعت ویژگی است که ممکن است از دید شخص مثبت قلمداد شود و تبدیل به بخشی از نقاب او گردد. حال آنکه پشت این نقاب ترس های فراوانی ریشه دوانده باشند. یا تنبلی، ویژگی باشد که شخص نخواهد به دیگران نشان دهد و آنرا به سایه خود تبعید کند.

سایه با پنهان کاری هم سرشت است. از همین رو پنهان کاری و هرچیزی که باعث می شود دست به پنهان کاری بزنیم باعث تقویت سایه می شود.

این بخش از سایه، شخصی است و از محتویات ناخودآگاه شخصی آدمی، فربه شده است. اما هسته و انرژی دیگری هم در ناخودآگاه جمعی هست که یونگ آنرا کهن الگوی سایه می داند. کهن الگویی که یونگ آنرا شر مطلق می داند.

بخش دیگری از سایه تحت تاثیر رفتارهای جمعی ایجاد می شود. همراهی با گروه و نقاب تعلق به گروه را بر چهره داشتن می تواند باعث پیوند سایه گروه و سایه فرد گردد.

در خیابانی رانندگی می کنید که رانندگان در آن به قانون احترام نمی نهند و شما نیز تشویق می شوید قانون را نادیده بگیرید. در امتحانی شرکت می کنید که همه در حال تقلب کردن هستند و شما متقلب بودن را در آن شرایط امری ناپسند نمی شمرید. یا ملتی که خود را باهوش از دیگر ملت ها می داند. اینها مثالهایی هستند که نشان می دهند چگونه سایه جمع می تواند باعث بزرگ تر شدن سایه فرد شوند.


شناخت و پذیرش سایه

یونگ می گوید از مهمترین وظایف روانکاوی است که این دو وجه (من خودآگاه و سایه) را به هم نزدیک کند و در کنار هم قرار دهد تا فرد بپذیرد تنها یک من پرشکوه و شسته رفته و مناسب اتاق پذیرایی نیست که همیشه در بهترین شرایطش قرار دارد بلکه وجه دیگری هم دارد که قابل قبول نیست و نمی شود به همه نشان داد.

پذیرش ویژگی های نامطلوب شخصیتی خوشایند نیست و از اینرو شناخت سایه، امتحانی دشوار در مسیر خودشناسی است. سایه تا زمانی که بدان وقوف نداریم و نمی خواهیم از وجود او آگاه شویم در تاریکی می ماند و رشد میکند و بر رفتار، کردار و انتخاب های ما تاثیر می نهد و باعث بوجود آمدن احساسات ناخوش آیندی مانند حس بی ارزشی و ناامیدی می گردد.

در ظهور و بروز سایه ممکن است غافگیر شویم و احساس کنیم فرد دیگری شده ایم یا سایه را با خودآگاه خود اشتباه بگیریم. اما اگر موفق به شناخت و پذیرش سایه به عنوان بخشی از وجود خود شدیم، مهمترین گام را در آشتی با او و یکپارچگی روانمان برداشته ایم. این شناخت و تاباندن نورآگاهی، می تواند تا حدود زیادی باعث خودآگاه شدن سایه و تضعیف او شود.

در عمل آگاهی از این خصوصیات ناخودآگاه، کمک می کند تا فرد خصوصیات ناخوش آیندی که به سایه رانده شده را از تاریکی بیرون آورد و آن خصوصیات را مانند یک عادت نادرست ارزیابی و تصحیح کند.

سایه در بروز خود معمولا فرد را درگیر احساسات شدید می کند. هرگاه در برابر حرفها، انتقادها و سرزنش های دیگران دچار ناراحتی و خشم شدیم، باید این احتمال را در نظر گرفت که بخشی از سایه ما فعال شده و در حال کشف بخشی جدید از سایه خود هستیم.

سایه در رویا بصورت فردی هم جنس با رویا بین ظاهر می شود یعنی اگر بیننده رویا مرد باشد، سایه او در رویا بصورت یک مرد ظاهر خواهد شد و اگر زن باشد، سایه او در رویا بصورت زن.

فرافکنی ها می توانند ابزار بسیار مفیدی برای شناخت سایه باشند. فرافکنی فرآیند خودکاری است که باعث می شود آنچه را که فرد در درون خود بصورت ناخودآگاه دارد در دیگران ببیند و بر آنها بتاباند. فرافکنی باعث می شود ضعف ها و اشتباهات خود را نادیده بگیریم و آنها را به دیگران نسبت دهیم. فرافکنی را یکی از مکانیزم های دفاعی روان می دانند. بدون خودشناسی کافی، فرافکنی، اغلب فرد را مغلوب می کند.

یونگ می گوید: "آنچه ما را در مورد دیگران ناراحت و آزرده می کند ممکن است منجر به کسب ادراکی از خودمان شود".در این موارد لازم است فرد، درون خود را جستجو کند. آیا منبع ناراحتی، چیزی در درون اوست که به بیرون بازتابانده شده؟ آیا دلیل آزرده خاطر شدن در درون او نیز هست؟

با شناخت سایه و پی بردن به نقص ها وضعف های خود می توانیم مانع فرافکنی آنها شویم و بیهوده انگشت اتهام به سوی دیگران نگیریم. همین قدم کافی است تا بسیاری از جدالهای درونی و بیرونی از میان برداشته شود.

منابع:

  • The Collected Works of C. G. Jung (complete Digital Edition)
  • ناخودآگاه جمعی و کهن الگوها، کارل گوستاو یونگ - مترجم: ابوالقاسم اسماعیل پور- نشرقطره
  • انسان و سمبولهایش- کارل گوستاو یونگ،ماری لویزفون فرانتس، جوزف ال. هندرسن، دکتر آنیه لایافه، یولانده یاکوبی - مترجم: محمود سلطانیه - نشر جامی
  • خاطرات، رویاها، اندیشه ها کارل گوستاو یونگ - مترجم:   پروین فرامرزی - نشرآستان قدس رضوی
  • سمینار یونگ درباره ی زرتشت نیچه، کارل گوستاو یونگ - مترجم: دکتر سپیده حبیب - نشرقطره




نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
          
سه شنبه 6 خرداد 1399





موضوعات
صفحات جانبی
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی
ادبیات ایران وگیلان وتالش
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic